Özgür Olmak

Edward Said biyografisinde, her insanın bir hikayenin içine doğduğunu söyler.
Çizilmemiş bir sayfaya değil, daha önce anne ve babamızın tarafından çizilmiş bir
sayfaya, yürünmüş bir yola doğarız. Doğar doğmaz kendimizi, anne ve babamızın tercih
ve inançlarıyla kuşatılmış buluruz.

Eğer dışımızda gelişmiş, anne ve babamızın kendi tercihleri ve kendileri için
kurdukları (gerçi onlar da anne ve babalarının dünyaları içindeler) dünyayı
kabullenirsek, kendi tercihlerimle oluşturduğumuz bir yolda değil de onların yolunda
yürümeyi seçersek, yeni bir şey yapmış omayız. Başka bir ifadeyle kendimiz olamayız.
İnsanın kendisi olması, kendi tercihleriyle birşeyi seçmesi ve seçtiği şeyin
bedelini ödeyerek sahiplenmesidir. Seçerek kendimizi var kılarız; yavaş yavaş... Var
oldukça başkasından ayrılır, gittikçe daha fazla kendimiz oluruz. Ve ancak
seçtiğimiz şeyi yaptığımızda var olduğumuzun bilincine uyanırız. Bu bilinçle özümüz,
içimiz gürleşir. En çok bu durumda kendimizi iyi hissederiz: çünkü gürleştiğimiz
kadar var olur, var olduğumuz kadar seçebiliriz.

Bu az bir şey değildir, büyük bir kazançtır. Her durumda seçebiliyor olmamız, yani
özgür kalmamız bir mutluluk sebebidir. Aşağıdaki hikaye, özgür iradenin ne derece
önemli olduğunu anlatır bize:

"Yapılan bir savaşta ünlü kral Arthur esir düşer. Karşı tarafın kralı bu büyük şahsı
affedebileceğini, ancak bir şartı olduğunu öne sürer. Kendisine bir soru soracaktır.
Eğer Arthur bu soruya doğru cevap verebilirse hayatı kuryulacak, aksi takdirde
ölecektir. Soruya cevap verebilmesi için bir yıl süresi vardır.

Soru aynen şöyledir: "Kadınlar ne isterler?"

Bu soru tabii ki dünaynın en zor sorusudur. Ancak, kralın fazla bir tercih şansı
yoktur ve ülkesine geri döner. Alimlere ve bilirkişilere danışır. Ama soruya tam bir
cevap bulamaz. Bu sorunun cevabını sadece yaşlı bir cadı bilmektedir. Süre
dolmaktadır ve artık en son gün gelmiştir. Arthur mecburen cadıya gider. Cadı soruya
cevap verecektir ancak onunda bir şartı vardır. Cadı sorunun cevabı karşılığında
Arthur'un yakın arkadaşı, en iyi ve yakışıklı şövalyesiyle evlenmek istemektedir.
Arthur yıkılır ve bunu kabul edemeyeceğini söyler. Cadının yanindan ayrılır. Şövalye
olanları duyar ve krala koşup hiçbir şeyin arthur'un hayatından daha önemli
olmadığını söyler. Bunun üzerine cadıdan cevabı alırlar.

Cevap: 'Kadınlar her zaman kendi özgür iradeleriyle karar almak isterler.'

Bu cevap sayesinde kralın hayatı kurtulur. Ancak şövalyenin hayatı sönmüştür. Cadı
dünyanın en çirkin görünüşlü mahlukatır. Yemek yerken kusar, tükürür ve her türlü
olumsuz davranışı gösterir. Şövalye ile evlenme gününde bile iğrenç davranışlar
göstermiştir. Nihayet şövalye için en kötü an yeni gerdek gecesi gelir. Ancak, odaya
girdiğinde karşısında cadı yerine dünyanın en güzel kadınını görür.

Çok şaşırır ve sorar; "Sen kimsin?" kadın cevap verir: 'Ben evlendiğin cadıyım.
Gündüzleri son derece çirkin ancak geceleri son derece güzel olurum. Ya da
gündüzleri son derece güzel ve geceleri son derece çirkin olurum. Nasıl gözükeceğime
sen karar vereceksin.'

Şövalye çok kısa bir süre düşünür. Geceleri mükemmel bir sevgili mi, yoksa
güzdüzleri eşiyle beraber kazanacağı saygınlık mı?

Ve şöyle cevap verir:

'Nasıl olmak istediğine sen karar ver lütfen. Ben senin her haline karşı saygılıyım.'

Cadı bu karar karşısında çok sevinir. 'Sen bana seçme özgürlüğümü verdin ve beni
kısıtlamadın şövalyem. Bu yüzden ömür boyu yanında güzel ve saygılı biri olarak
gözükeceğim."